Zwierzęcy architekci krajobrazu. Setki gatunków zwierząt przebudowują powierzchnię Ziemi
21 lutego 2025, 09:30Zwierzęta są nie tylko mieszkańcami Ziemi, ale też jej architektami, kształtującymi krajobraz, w którym żyją. Termity tworzą wysokie kopce i rozległe podziemne korytarze, hipopotamy drążą ścieżki i kanały, a bobry tworzą rozległe mokradła. Dotychczas jednak badania nad zwierzęcymi architektami krajobrazu skupiały się na konkretnych pojedynczych gatunkach. Profesor Gemma Harvey i jej zespół z Queen Mary University w Londynie opublikowali na łamach PNAS pierwszą globalną syntezę wiedzy o takich gatunków. Uczeni zidentyfikowali 603 gatunki, rodzaje i rodziny, które wpływają na procesy toczące się na powierzchni Ziemi.
Zmiany monsunów zagrażają „trzeciemu biegunowi” i bytowi ponad 1,5 miliarda ludzi
1 września 2025, 09:28Wysokogórskie obszary Azji – głównie Himalaje i Tybet, ale też Karakorum, Hindukusz czy Pamir – zwane są „trzecim biegunem”, gdyż zawierają największe rezerwy lodu poza Arktyką i Antarktyką. Znajdują się tam dziesiątki tysięcy lodowców, od których zależy byt 1,5-2 miliardów ludzi. Lodowce zapewniają im wodę do picia, generowania energii i na potrzeby rolnictwa. Nie od dzisiaj wiadomo, że w wyniku globalnego ocieplanie utrata lodu przez te lodowce przyspiesza. Obecnie każdego roku tracą one ponad 22 gigatony (miliardy ton) lodu rocznie. Naukowcy z University of Utah i Virginia Tech dowiedli właśnie, że zmiany zachodzące w występowaniu monsunów w Azji Południowej, również przyspieszają topnienie lodowców „trzeciego bieguna”.
Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać
23 lutego 2026, 09:45W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.
Najstarszy znany bursztyn jest o dziesiątki milionów lat starszy od dotychczasowego rekordzisty
20 lipca 2026, 08:18Dotychczas najstarszy znany bursztyn pochodził z terenu USA sprzed około 320 milionów lat. Jego powstanie przypisywano kordaitom, wymarłej klasie drzew nagonasiennych. To prawdopodobnie z nich wywodzą się iglaste. Najnowsze badania pokazują jednak, że rośliny znacznie wcześniej potrafiły wytwarzać żywicę. Bo Wang z Chińskiej Akademii Nauk (CAS) i jego zespół, w tym Edmund Jarzembowski z CAS i londyńskiego Natural History Museum, zidentyfikowali bursztyn starszy od amerykańskiego o dziesiątki milionów lat.
Nvidia: Sapphire to pomyłka
7 września 2006, 10:37Nvidia oświadczyła, że znany producent kart graficznych Sapphire Technology, najważniejszy partner ATI, nie będzie dostarczał kart z układami GeForce. Wcześniej omyłkowo sama Nvidia umieściła Sapphire na liście swoich partnerów.
Alkohol zbawienny dla mózgu
20 grudnia 2006, 16:41O zgubnym wpływie alkoholu na mózg wiadomo nie od dzisiaj. Niedawno dowiedzieliśmy się, że mózg potrafi wyleczyć szkody wyrządzone przez alkohol, a obecnie naukowcy donieśli, że wpływ alkoholu na ten organ może czasami być... zbawienny.
Chowane obcasy dla kierowniczek
15 czerwca 2007, 10:40Dla pań kierujących samochodami stworzono obuwie z chowanymi obcasami. Po naciśnięciu guziczka szpilki chowają się i mamy już wygodne płaskie baleriny. Buty do jazdy to pomysł firmy ubezpieczeniowej Sheilas' Wheels.
Wieża w Pizie zdetronizowana
6 listopada 2007, 14:27Krzywa Wieża w Pizie nie jest już najbardziej przechyloną budowlą na świecie. Jej miejsce w Księdze rekordów Guinnessa zajęła wieża kościółka z Suurhusen w Niemczech. Kandydaturę zgłoszono w czerwcu, teraz oficjalnie ogłoszono wynik.
Śmiechomaszyna
25 lutego 2008, 08:59Japończycy są pomysłowym narodem, chyba nikogo nie trzeba do tego przekonywać. Uwielbiają nowości i bardzo szybko się nimi nudzą. Teraz jeden z tamtejszych profesorów, Yoji Kimura z Kansai University w Osace, stwierdził, że śmiech jest sposobem na wprowadzenie ogólnoświatowego pokoju. Wynalazł maszynę do jego mierzenia, a nawet sprecyzował jednostkę "chichową": aH.
Ewolucja alergii
16 czerwca 2008, 16:00Naukowcy z King's College London badają kurze przeciwciała IgY, które są przodkami ludzkich przeciwciał IgE, odgrywających ważną rolę w rozwoju alergii. W ten sposób badacze chcą odtworzyć ewolucyjne losy alergii i opracować nowe metody jej leczenia (The Journal of Biological Chemistry).
